Schepping, verzoening, zonde – en ontstaan en ouderdom van de aarde

Evolutie maakt geen eind aan het geloof dat Christus uit de dood is opgestaan

Abstract

De kerk heeft sinds de Middeleeuwen tegenover de voortschrijdende wetenschap als in een reflex eerst vooral op de rem getrapt, maar de laatste twee eeuwen neemt de mainstream-theologie meestal als één van de eerste de hoed af voor nieuwe theorieën, als ze al niet in toejuichingen uitbarst. Voor kritiek moet je niet bij deze opinion leaders (of followers?) zijn. Intussen heeft de vooruitgangsidee de fascinatie van een heus geloof, en de evolutie die we uit de harde data destilleren vertelt hoe het is gegaan en ook zál gaan. Dat lijkt me echter te veel eer. We hebben de onuitroeibare neiging om te denken dat we vandaag wel zo ver met alle onderzoek zijn dat we definitieve resultaten kunnen bekendmaken, maar wie even terugdenkt aan de ontwikkeling van de wetenschap in vroeger eeuwen zal gauw inzien dat latere geslachten ook weer het nodige aan ‘wetenschappelijke zekerheden’ losgelaten hebben.

De andere manier van spreken is die van het belijden, waar we zelf helemaal bij in zitten en dat ons leven vormt en in dat leven ook zijn waarheid toont. Het gaat daarom om zaken die niet vrucht zijn van wetenschappelijk onderzoek. Het gaat om dingen die ‘onder ons volkomen zekerheid hebben’. Dat hebben ze niet omdat het wetenschappelijk onderzoek die zekerheid heeft opgeleverd, maar omdat het geloof van beloften leeft, die zelf verankerd zijn in Gods daadwerkelijk handelen in de geschiedenis. Dat is een ander spreken, met een andere grammatica.

Tussen die twee manieren van spreken zit geen waterdicht schot. Ze kunnen bij elkaar komen, ze schuren. De wetenschap met haar resultaten stelt theologie en kerk voor vragen die ze niet uit de weg kan en mag gaan. Laat duidelijk zijn: doen of onze neus bloedt is geen optie. Het gaat de confrontatie met de wetenschap van onze tijd uit de weg en laat studerende jongeren – én ouderen! – in de kou staan.

Dit artikel komt een jaar na publicatie beschikbaar. Neem een abonnement als je het hele artikel nu al wil lezen.