Schandalen op de set en achter de schermen

Abstract

In de aanloop naar de Oscaruitreiking, maar misschien nog wel het meest erná, bleek maar weer eens dat Hollywood moeite heeft om zich tot de gevolgen van de MeToo-affaire en veranderende visies op diversiteit te verhouden. Ruim voor de uitreiking ontstond commotie omdat de beoogde presentator Kevin Hart zich in het verleden homofoob had uitgelaten op Twitter. Resultaat: grote ophef en Hart trok zich terug. De winnaar van de Oscar voor Beste Film, Green Room, zorgde ook voor veel commotie. Digitaal werd de film neergesabeld wegens ‘latent racistisch’.

Het zou het zoveelste voorbeeld zijn van de witte man van middelbare leeftijd die de tijdgeest niet aanvoelt. Een van de andere grote winnaars, het Mexicaanse Roma (zie vorige nummer van Wapenveld) riep ook boze reacties op. De film is gefinancierd en geproduceerd door Netflix en volgens veel bioscoopketens en -exploitanten is het oneerlijk dat een ‘televisiefilm’ nu mee gaat dingen met ‘bioscoopprijzen’.

Kortom, het is ingewikkeld in filmland tegenwoordig. Los van de vraag welke toekomst cinema op het grote doek nog heeft in een wereld waarin iedereen is vergroeid met zijn smartphone, is er ook een veranderde houding van het publiek ten opzichte van racisme en seksisme. Al jaren zijn er geruchten van schandalen in de filmbranche, zowel op de set als achter de schermen, maar niemand leek zich daar veel van aan te trekken, tot de Amerikaanse filmbaas Harvey Weinstein in opspraak kwam en de MeToo-affaire losbarstte. Inmiddels is een beschuldiging van seksueel ongepast gedrag voldoende om van de credits van een film geschrapt te worden, uit vrees dat er anders niemand naar de bioscoop komt.

Deze radicale reacties roepen wel de vraag op naar de verhouding tussen het kunstwerk zelf en de makers ervan. Als de makers zich slecht gedragen, betekent dat dan ook dat de film niet de moeite waard is? Betekent genieten van een film ook automatisch dat je de levensstijl van de acteur of regisseur accepteert? Het is een vraag die al langer speelt, maar pas na het MeToo-debat wordt er vaker ingegrepen.

Zo zijn onder meer de regisseurs Roman Polanski en Woody Allen al jaren geleden beschuldigd van misbruik en/of pedofilie maar had dit tot voor kort geen grote weerslag op hun carrière. Polanski is in 1998 veroordeeld voor seks met een 13-jarig meisje en woont sindsdien buiten de Verenigde Staten om de rest van zijn celstraf te ontlopen. Allen wordt door zijn ex-vrouw beschuldigd van misbruik van hun geadopteerde dochter. Betekent dit dan ook dat films als The Pianist (Polanski), Carnage (Polanski) of Blue Jasmine (Allen) minder waard zijn of met goed fatsoen niet uitgebracht hadden mogen worden? Dat ligt ingewikkelder, want de films zelf zijn prachtig en tot nadenken stemmend.

Dit artikel komt een jaar na publicatie beschikbaar. Neem een abonnement als je het hele artikel nu al wil lezen.