De laatste ernst uit de taboesfeer

Het positieve perspectief van de eeuwige zaligheid

Abstract

Het is opvallend dat een thematiek die vanouds tot het vaste bestand van de christenheid hoort, bezig is overboord te vallen. Dat is die van de oordeel en gericht en de daarmee gepaard gaande ‘bekommernis om zichzelf’, en het positieve perspectief van de persoonlijke eeuwige zaligheid.

Het is geen lastige opgave om te bewijzen dat het christendom deze thematiek vanaf het begin wél kent. Het evangelie is volgens Paulus een uitnodiging en dringend appèl om je met God te verzoenen omdat iedereen voor Gods rechterstoel moet verschijnen  (2 Kor. 5:11-20). Voor wie gelooft wacht er een ‘onvergankelijke, ongerepte erfenis (1 Petr. 3:4). Wie gelooft gaat niet verloren maar heeft eeuwig leven. Omgekeerd: wie niet gelooft heeft het eeuwige leven niet (Joh. 3:16,36).

De eeuwen door heeft dit thema geklonken. Het had twee kanten. Het ene klinkt bijvoorbeeld door in het memento mori in de Middeleeuwen. Bedenk dat je moet sterven en rekenschap voor God moet afleggen. Dat geldt Elckerlyc. De dood kan onverhoeds komen en de staat waarin je dan verkeert is van doorslaggevend belang. In ontelbare preken, tractaten, liederen en gebeden heeft steeds deze ernst doorgeklonken. Het leven is een wild avontuur en de inzet is het eeuwige leven. Dat kun je bereiken maar je kunt het ook missen. Daar ben je echter niet voor bedoeld, en daarom de oproep aan iedereen om het ‘in orde te maken met God’.  Wie een kathedraal binnentrad, zag op het tympaan een afbeelding van het laatste oordeel, dat herinnerde aan het oordeel dat iedereen te wachten staat.

De andere kant is die van het eeuwig leven. Daar ben je toe bestemd. Er gaat een onmetelijke beaming van het menselijk leven mee gemoeid. Het leven is tijdelijk maar het doel ervan is het eeuwige leven. Dat werd ooit uitgedrukt met de visio Dei: het zien van God. Of met de woorden van de Shorter Catechism van de Westminster Confession of Faith in antwoord op de eerste vraag: wat het belangrijkste doel van de mens? ‘God verheerlijken en Hem voor eeuwig genieten’. Voor dat eeuwige leven is elk mens bestemd en elk mens kan het ook bereiken.

Dit artikel komt een jaar na publicatie beschikbaar. Neem een abonnement als je het hele artikel nu al wil lezen.