Een pact van liefdevolle onoprechtheid

Zwijgen en verhelen als cruciale deugden

Abstract

Hoe het er met de Brexit zal voorstaan tegen de tijd dat dit tijdschrift verschijnt, valt op het moment waarop ik dit schrijf nog nauwelijks te overzien. Al sinds meer dan een jaar verwacht ik er niet minder dan een hard afscheid met slaande deuren van. Maar niets is zeker,  behalve het feit dat dit politiek avonturisme nu al diepe wonden geslagen heeft.

Niet alleen de verhoudingen tussen de Europese landen maar ook die tussen gewone burgers zijn daar slachtoffer van. Vriendschappen zijn erdoor verbroken, families verscheurd en relaties bedorven. Het zal er aan menige Britse eettafel niet gezelliger op worden wanneer het woord ‘Brexit’ valt. Op familiefeestjes zal ter wille van de lieve vrede de roze olifant in de kamer krampachtig ongenoemd blijven  – al zal ook daar na een glas of wat de vlam gemakkelijk in de pan slaan.

Ik kan mij dat allemaal goed voorstellen. Want zelf zit ik soms met een soortgelijk probleem. Brexit is niet mijn persoonlijke zorg, maar de Catalaanse afscheidingsbeweging wel. Veel van mijn vrienden komen uit Spanje, sommige uit Catalonië – en van hen is de een vóór, de ander tegen het Catalaanse separatisme. Het enige wat hen verenigt is de heftigheid waarmee ze hun standpunten belijden.

Dat leidde in mijn vriendengroep verbazingwekkend snel tot groot ongemak. Politieke discussies kregen een vinnige ondertoon die elke bemiddeling onwaarschijnlijk maakte. Intussen spreken sommige vrienden al niet meer met elkaar. Of ze drinken hun gezamenlijke borrel met een aan tegenzin grenzende argwaan, waarbij ieder  zich maar al te goed bewust is van het woekerend onbehagen. Ook wij negeren de roze olifant met een bijna opzichtige behoedzaamheid.

Dit artikel komt een jaar na publicatie beschikbaar. Neem een abonnement als je het hele artikel nu al wil lezen.