Zoeken en tasten

De religieus-spirituele zoektocht naar het transcendente

Abstract

In Wapenveld denken we dit jaar na over wat we noemen ‘liturgische bewustwording’. Op allerlei manieren ontwikkelen mensen het aandachtige bewustzijn dat onze werkelijkheid niet in bits en data te vangen valt. Op de een of andere manier moet de lofzang in ons zingen. In dit artikel beschrijft Gert Vierwind hoe een dergelijke gevoeligheid, misschien onverwacht, opbloeit bij adolescenten.

 ‘… maar ehm, ik denk wel dat er iets is, em ja, dat voel ik ook gewoon, dat er wel iets is, maar ik ben… eh, ik heb niet echt iets van: ik geloof in God of in Allah... Ik geloof wel dat er iets is, maar ik kan je dan niet vertellen wat dat zou zijn… (…)  Ja het is heel raar… (lacherig)…mijn beste vriendin zat bij de kerk, en die ging op een kamp voor jongeren. En ze wilde heel graag dat ik mee ging. Dus ik ging wel mee. En de laatste avond toen gingen mensen bekentenis doen en zo. En em, toen kwam er een héle rare sfeer in die kamer… En toen moest ik ineens huilen en heel veel anderen ook. En, ik weet niet het was heel apart... En gewoon op sommige momenten als ik een keer buiten loop of zo dan, ’k weet niet... Er móet iets zijn… Het kan niet alleen... zo wetenschappelijk  zijn…  Ja ik geloof ook niet per se dat iets iets gemaakt heeft of zo, maar... ik geloof wel dat er nog iets boven staat…’

Aldus Julia, 15 jaar. Julia ‘voelt gewoon’ dat er iets is. Later in dit gesprek zegt ze ‘Ik heb weleens gebeden, maar dat heeft niet echt geholpen’. Ze herhaalt dat ze ‘niet echt in God gelooft of zo’. Maar er moet iets zijn…

Edward van ’t Slot onderscheidt in zijn openingsartikel van deze jaarserie drie ‘wijzen van vragen’ naar diepere lagen in het bestaan, of wellicht: daarbovenuit. Het gaat om een esthetische route en een religieuze route, in beide gevallen afhankelijk van de symbolisch gevoelige en zoekende mens. Een derde route is die waarbij de Ander zich ‘van de andere zijde’ openbaart, c.q. geopenbaard heeft. De christelijke gemeente spreekt van Gods openbaring in Jezus Christus, zoals die vanuit de Bijbel tot ons komt en zoals zij die, luisterend naar de Geest, verstaat. In de laatste route staat niet de zoekende mens maar God centraal. Zijn openbaring beantwoordt niet aan menselijk zoeken, maar stelt juist een tegenover. Het menselijk bestaan wordt niet bevestigd, maar getransformeerd, veranderd.

In deze jaarserie wordt met het oog op liturgische bewustwording onderzocht hoe de drie genoemde routes zich laten verstaan en hoe deze zich tot elkaar verhouden. Dit artikel geeft een kleine verkenning van de genoemde ‘religieuze of spirituele route’. Het is gebaseerd op concrete casuïstiek, c.q. op een detailstudie naar de spirituele en religieuze zoektocht van een aantal jongeren. Daarbij komen deze jongeren zelf aan het woord. Julia, haar woorden openen dit artikel, kan zich niet anders voorstellen dan dat er meer is, maar in God gelooft ze niet. De andere jongeren in dit artikel vertellen over hun zoektocht en spirituele ervaringen waaraan zij concrete steun ontlenen.

Dit artikel komt een jaar na publicatie beschikbaar. Neem een abonnement als je het hele artikel nu al wil lezen.