Kracht en/of zwakte van het grote verhaal

Voortgezet gesprek over Oer

Abstract

‘Het grote verhaal van nul tot nu’. Dat is de ondertitel van de zeer succesrijke publicatie Oer. Bert de Leede en Gijsbert van den Brink gingen erover met elkaar in gesprek in Wapenveld (jaargang 70/nr.6). Ik vond dit gesprek zeer boeiend en inzichtgevend.  De reden waarom ik er hier op terugkom is tweeledig.

In de eerste plaats verbaast het mij dat er niet meer en breder op dit gesprek en op de hele thematiek is gereageerd. Mijn indruk is dat er een soort patstelling is ontstaan: je bent het met de schrijvers van Oer zo ongeveer eens, althans je ervaart dit boek als een bevrijding teneinde tegelijk gelovige en bij de tijd te kunnen zijn. Dat er eventueel nog ingewikkelde details zijn laat je verder voor het wat het is. Of je bent het met de schrijvers van Oer helemaal niet eens, maar je hebt de argumenten allemaal al eens eerder genoemd en je beschouwt de discussie nu dan maar als min of meer gesloten. Deze patstelling betreur ik, want juist na het lezen van het genoemde gesprek dacht ik: er is aan beide scribenten en de daarbij behorende posities nog zoveel te vragen.

Wat mijzelf betreft geldt dat ik me zeker aangesproken weet door de schrijvers van Oer, vooral in hun verlangen naar een samenhangende visie waarin geloof en wetenschap bij elkaar komen. Daarbij gaat het om de ene God en de ene werkelijkheid, het niet berusten in welk dualisme dan ook vanwege de eenheid van God zelf. Evenzeer weet ik me aangesproken in het missionaire verlangen onnodige struikelblokken voor het christelijk geloof weg te nemen. We zijn geroepen vandaag het christelijk geloof zo te communiceren, dat een verouderd wereldbeeld daarbij niet in de weg staat. Positief gesteld, we zijn geroepen onze tijdgenoten duidelijk te maken dat het in het christelijk geloof niet alleen maar gaat om een persoonlijke relatie met Jezus, maar dat het allereerst gaat om het ontvangen van een nieuw perspectief op de hele werkelijkheid, dat bepalend is voor alle denken en doen.

Maar juist hier beginnen dan ook mijn vragen, waarvan ik hoop dat we daar in de theologische bezinning in de komende tijd verder mee komen. En dat is dan ook de tweede reden waarom ik graag op het gesprek tussen Van den Brink en De Leede terugkom.

Dit artikel komt een jaar na publicatie beschikbaar. Neem een abonnement als je het hele artikel nu al wil lezen.